Jean-Baptiste Lebas

Jean-Baptiste Lebas wordt op 24 oktober 1878 in Roubaix geboren.
Hij wordt adjunct-secretaris van de federatie S.F.I.O. en wordt in 1908 verkozen als socialis-tisch gemeenteraadslid, in 1910 als adviseur-generaal en in 1912 als burgemeester van Roubaix.
Als hij in 1919 afgevaardigde wordt, laat hij in 1920 nieuwe schoolgebouwen optrekken en creëert hij in 1921 de openluchtschool. Om de strijd aan te binden tegen de ziektes die in arbeidersgezinnen zo veel slachtoffers maken, laat hij consultatiebureaus tegen tuberculose en een kuuroord openen en laat hij de schoolgaande kinderen vaccineren en medisch onderzoe-ken. Op het vlak van huisvesting is hij de eerste die goedkope woningen (Habitations à bon marché – HBM) laat bouwen, nog vóór de wet-Loucheur. Tussen 1923 en 1929 worden 775 woningen gebouwd. Wat sociale verzekeringen betreft, richt hij in 1921 het Gemeentelijk werkloosheidsfonds op. Met het oog op de vrijetijdsbesteding geeft hij opdracht voor de aan-leg van het Parc des sports en de bouw van een zwembad (in 2001 omgevormd tot museum).
In 1936 leidt hij het Ministerie van arbeid. Hij voert alle sociale hervormingen van de regering van het Front Populaire door. Van 1937 tot 1938 staat hij aan het hoofd van het Ministerie van P.T.T.
In mei 1940 worden de gemeentelijke diensten van Roubaix uit veiligheidsoverwegingen overgebracht naar La Guerche de Bretagne. Toch beslist Jean-Baptiste Lebas om naar Roubaix terug te keren. De prefect is het echter niet met hem eens en schorst hem. Hij komt na de wapenstilstand niet tot bedaren en verklaart op 30 augustus:
“We hebben alle vertrouwen in de afloop van de oorlog en geloven in de overwinning van Groot-Brittannië – de overwinning van de democratie op de Hitlerdictatuur.”
Op 21 mei 1941 wordt Jean-Baptiste Lebas thuis door de Gestapo gearresteerd. Hij verblijft in de gevangenissen van Loos, van Sint-Gillis (bij Brussel), Hamburg en Berlijn. Het vonnis wordt op 21 april 1942 geveld in de gevangenis van Charlottenburg. Hij wordt veroordeeld tot drie jaar gevangenis in het concentratiekamp Sonnenburg, in Polen, niet ver van de Duitse grens. Daar overlijdt hij op 10 maart 1944.
In 1949 wordt te zijner herinnering een monument opgericht, dat in 1990 wordt verplaatst naar het kruispunt van de Boulevard Gambetta en de Rue Pierre de Roubaix. Het monument werd gerealiseerd door een beeldhouwer uit Roubaix, Alfred De Jaeger, en door de inwoners van de stad betaald door middel van een publieke inschrijving.