Document précédent Document suivant
Cliquez pour zoomer dans l’image
« Tandis que la sentinelle examine ses papiers, elle laisse tomber la petite boîte », illustration, Antoine Redier, La guerre des femmes, Maison Alfred Mame et fils, Tours, première édition en 1923, édition de 1929, AdN - BH 34556
Cliquez pour zoomer dans l’image
« … de ramper pendant des heures, parce que des cavaliers allemands avaient surgis. », Antoine Redier, La guerre des femmes, Maison Alfred Mame et fils, Tours, première édition en 1923, édition de 1929, AdN - BH 34556
Cliquez pour zoomer dans l’image
Mémoires de Madeleine Berroyer de novembre 1914 à juin 1916, AdN - 16 J 99
Cliquez pour zoomer dans l’image
Photographie de Madeleine Berroyer, AdN - 16 J 99
Cliquez pour zoomer dans l’image
Carte postale de Mata Hari à Paris, 1906, © Lucien Walery

De heldinnen

Louise de Bettignies is het symbool van het verzet van de bezette bevolking en hun wil om de strijd tegen de bezetting voort te zetten.
Ze werd geboren in 1880 in Saint-Amand-les-Eaux, in een gezin van plateelbakkers. Ze is een schitterende studente en studeert eerst in Valenciennes, vervolgens in Engeland, in Wimbledon en Oxford, en ten slotte aan de universiteit van Rijsel.
Omdat ze vloeiend Engels, Duits en Italiaans spreekt en geconfronteerd wordt met financiële problemen binnen haar gezin, gaat ze werken als gouvernante in rijke, adellijke gezinnen in Italië en Duitsland.
In 1914 keert ze terug naar Rijsel, waar ze samen met haar zus wordt aangeworven als verpleegster bij het Rode Kruis. Al snel neemt ze deel aan het verzet. In 1915 treedt ze in Saint-Omer in dienst van de Intelligence Service van het Britse Grand Quartier Général. Vervolgens richt ze het netwerk Service Alice op, dat al snel 80 personen telt. Het netwerk zorgt er enerzijds voor dat mensen in het geheim van de bezette zone via Nederland naar Engeland kunnen gaan en anderzijds dat er informatie wordt geleverd over de posities en verplaatsingen van de troepen, bijvoorbeeld over het naderen van een aanval op Verdun.
Samen met Léonie Vanhoutte begeeft ze zich regelmatig in de bezette zone, in België en aan de grens met Nederland.
Léonie Vanhoutte wordt op 24 september 1915 en Louise op 20 oktober in Brussel gearresteerd. De Service Alice wordt ontmanteld en er worden talrijke arrestaties verricht, waaronder die van Madeleine Berroyer.
Op 16 maart 1916 wordt Louise de Bettignies ter dood veroordeeld, maar haar straf wordt omgezet in levenslang. Op 27 september 1918 sterft ze in haar gevangeniscel aan de gevolgen van pleuritis.
Louise de Bettignies is de belichaming van de ideale heldin. Haar afkomst uit de middenklasse weerhoudt haar niet om deel te nemen aan het verzet tegen de vijand. Ze kan de oorlog doorstaan zonder in gevaar te komen. Integendeel, ze zet zich vanaf het begin van de oorlog in. Als gevormde en gediplomeerde polyglot stelt ze haar kennis ten dienste van de natie. In het begin van de oorlog is ze verpleegster bij het Rode Kruis en een voorbeeldfiguur voor vrouwelijke strijders, die de soldaten verzorgen en opvangen. Dat alles zorgt ervoor dat ze het icoon wordt van een martelaarsdepartement en martelaarsstad.
Aan het andere uiteinde verschijnt Mata Hari als tegenmodel. Als buitenlandse leidt ze een losbandig leven vol frivoliteit en naaktheid.

Biographies